La Pie (Wishketian) en Nehlueun

Ataluhkan (mythe fondateur) ilnu qui explique comment la Pie a appris à l’ilnu à survivre, et pourquoi les humains et les animaux ne partagent plus la même langue.

Tiré de l’album CBC Audio, Volume 9 : Legends of the Ilnuatsh from Mashteuiatsh, Québec / Légendes des Pekuakamiulnuatsh (Montagnais du Lac-Saint-Jean)

 

Transcription :

*À noter que le texte a été transcrit dans les années 2000 et que l’orthographe en Nehlueun peut être différente de celle d’aujourd’hui*

Uishkatshan

Tshetshishepaushitsh katshi natehek utshilu tshia, kau kalipua itutetshe e tshetshishepaushitsh taui tshekuan nika itetan. Nete mak takushik nete ushits nass kassinu pishetinau mishue shipissa takuan mishue tshe mishkupulu tshia, ahue eku kalipua amitshuetshe, ekue tshek mishkuat amishkua, pileu, uapusha, kassinu tshekualu mishkum tshe mitshit. Katshi mak nituhut ekun kalipua tshiuetshe tshetshi nitu ashimat utuassim, utaui, ukaui. Ekun mak takushek kau nete uitsheuatsh ka tat e takushit. Mishta alem kalipua mitshimilu petau uapusha kie pileu. Ah! kalipeiku utaui mishta miluetamilu, mishta alem tshetshi petan tshe mitshiuk, iteu.

Ekun nete, pileshu iteu, kau a tshetshi uapimau ne pileshu?

Mauatsh iteu, apu utsh kau uapimek ne pileshu, iteu. Tanite mak nana ishpalitshe apu tshisselimek iteu.

Ekun mak, iteu, uapimet iteu, tshekui nituelitamau tshekualu tshe miluk ne ka eshpish uitshikuiuk tshetshi mitshishiuk, tshetshi ashuminan.

Ekun miam iteku, ukussa uapitsh nekui uapimau.

Ekun kau minuatsh tshetshishepaushits tshishtutetshe kalipua, tshe nataik nelu minuatsh tshe natuhut. Takushik nete ekue amitshuetshe pishitinnalu ekun nete itutatshe e pishitinalitsh. Atikua nanituapimeu tshetshi nipahat.

Tshek ma uapamatshe nelu uishkatshan.

 Nema iteu, nutshish ka milututuiatsh tshetshi ashamiatsh katshi tutamin (inaudible, 1m.49s.). Tshekuan nituelitamuiatsh tshetshi nishkamitatsh, iteu. Uitamunan tshekuan tshe nituelitamuiatsh.

Ekun ne uishkatshan iteku, tshia. Mauatsh apu shuk tshekuan nituelitimatash, iteu. Nipait aueshish e mishishtet miam atiku muk uish tshika akutan nete mishtukuatsh tapashish. Ekun ne tshe eshpish nituelitimatatsh.

Ekun miam iteu. Ekun ne tshe tutamatsh.

Ekun kau tshiuetshe kalipua. Takushik mak nete uitsheuatsh, ekue takashik uitameu utaui.

Eku mak tshe uapamatshi ne pileshu?

Hehe iteu, ne tshi uapamau minuatsh, iteu.

Tan mak ituet tshetshi nishkamuhk?

Apishish tshika akutan uiash, nitakuti iteu, tshetshi mitshishian ekun eshpish nituelitimatan mitshim.

Ekum miam.

Ekue itakuet nelu utaui, apu ishpalitsh muk nelu e nituelitek, iteu. Kutak tshekualu tshika milanu, iteu, uishkatshan.

Nil iteu, tshika uitsheutin uapitsh. Tshika uitsheutin.

Ekun miam, iteu.

Ekue uitsheuat, kalipua, utaui. Utaui ashitsh uitsheueu.

Amitshueutshinitsh nelu utshi e pishitininalitsh, nelu.

Tshek ma uapametshe minuatsh nelu uishkatshan. Apu kalipua tshisselimatau tan ishinikashu. Patesh katshi uitek tan ishinikashet ne uishkatshan muk pileshu ishinikateuatsh.

Ekue uapimatshin.

Nema ne iteu, kalipua ne tshishelnu. Nema iteu, nema tshil ka ituein iteu, mishta apishish tshe nituelitin ne tshetshi militatsh ne katshi eshi mitshishiatsh. Apishish alushish kie nil tshika militin, iteu. Ume nuhtshish tshe militan, iteu, ne kui kassinu uitamauatsh nussimatsh, kassinu tshetshi uitakau tshetshi tshisselimukuin.

Muk ma natutamu ne uishkatshan.

Ek ma tshika uitamun, kalipua, tan eshinikashin iteu?

Tan mak tshil ishinikashin, iteu? Nil uishkatshan niteshinikashin, iteu.

Ah, uishkatshan tshe ishinikashin, ekuan miam.

Ekuan ume kau takushinian, iteu, nika uitamautsh nussimatsh tshetshi uapitalikau ne eshpish uitshishiatsh.

Ekuan mak nelu kau e tshiuet kalipua ne tshishelnu. Ekuan, iteu, minuatsh uapimuk nika tutumuan tshetshi nikumuakanit taship uapimakanit tshe nikamuakanit eka tshetshi unitatissituakanit, tanite, ekun ne tshitshue tshe uitsheuakanu uil ka tutek tshetshi milupakassiuk, iteu.

Ekuan ne kau itutetau kalipua nete utshilu, ekue uitamuat nelu uishkatshan.

Ekuan ume nutshish uishkatshan iteu, tshika uitamatin tshe eshpish nishkumitatsh kassinu tshetshi tshisselitakau nussimatsh.

Natshi tutin nikamun tshetshi nikumuhikuin, iteu, ekun miam. Ekun kalipua nikumihat.

Ekun eshi nikamuhat ne tshishelnu, tshia.

Uishkatshan ishpamatsh ishishu kie nil utshu, kie nil utshu, ui kushuelu netshe shipan.

Ekuan ne tshe eshi nikamuiatsh iteu.

Kassinu nussimatsh neka uapitilauatsh nelu tshe eshi nikamutau. Kassinu mak ussimatsh tshe uapiteleutsh tshetshi nikamutau tshetshi ne tshisselimakanit ne uishkatshan tan eshpish milututatshet.

Ek mak eshpish eshkuatsh tipatshimun.

Fonds d'archives :  Projet CBC
Numéro d'acquisition :  CBC-Nehl-001
Numéro de référence :  37369
Année d'acquisition :  2008
Source :  Gérard Siméon
Écouter la bande sonore
Kushpitau
Écouter la bande sonore
Tshituassiminuatsh
Écouter la bande sonore
Nashulu utanishe / Les deux soeurs (Nehlueun)
Écouter la bande sonore
Le Castor géant (Mistamishk) par Jack Germain en Nehlueun
Écouter la bande sonore
La Pie (Wishketian) en français
Écouter la bande sonore
Le castor géant (Mishtamishk) en Nehlueun
Écouter la bande sonore
Le castor Géant (Mishtamishk) en Français
Écouter la bande sonore
L’homme combat l’ours (Nehlueun)
Écouter la bande sonore
L’homme combat l’ours (Français)
Écouter la bande sonore
L’ours et le garçon (Nehlueun)
Écouter la bande sonore
L’ours et le garçon (Français)
Écouter la bande sonore
Ceux qui vivent dans les fentes de roches
Écouter la bande sonore
Bau-Bau (Nehlueun)
Écouter la bande sonore
Uishauaushkushu pileshish / Légende des oiseaux d’été
Écouter la bande sonore
Le quêteux (Conte)
Écouter la bande sonore
Mash mark napess / L’ours et le garçon (en Nehlueun)
Charger plus
Collection numérique des Pekuakamiulnuatsh
Résumé de la politique de confidentialité

Ce site utilise des cookies afin que nous puissions vous fournir la meilleure expérience utilisateur possible. Les informations sur les cookies sont stockées dans votre navigateur et remplissent des fonctions telles que vous reconnaître lorsque vous revenez sur notre site Web et aider notre équipe à comprendre les sections du site que vous trouvez les plus intéressantes et utiles.